نوار عصب و عضله

مرکز نوار عصب و عضله دکتر رئیسی خ. شریعتی روبروی پارک شریعتی. نبش کوچه پیروز. ساختمان شریعتی. طبقه اول واحد 10 تلفن 22882831 و 09198045447  طرف قرارداد بيمه هاي اصلي

الکترومیوگرافی

اصول اساسی

عضلات و اعصاب بدن انسان پیامهای خود را با بوجود آوردن سیگنالهای الکتریکی يا امواج الكتريكي كه بصورت برق مي باشند به مغز انسان می رسانند. اطلاعات محیط اطراف انسان از طریق این سیگنالها به مغز مخابره می شوند و اعصاب محیطی این مسئولیت را به عهده دارند. نورون ها يا سلولهاي عصبي نیز برای انتقال فرمانهای حرکتی از این مسیر می نمایند. حوادث و ضایعه هایی که اعصاب و عضلات بدن را متاثر می نماید می تواند باعث کاهش سرعت یا توقف سیگنالهای الکتریکی مربوطه شود. چنانچه بیماری با علائم درد، ضعف، بی حسی در گردن، دست و یا پا مواجه شود، اندازه گیری سرعت و درجه فعالیت الکتریکی در عضلات و اعصاب بیمار مربوطه به پزشک معالج کمک می نماید تا تشخیص بهتری از بیماری داشته باشد. تستی که این کمک را به پزشک معالج می نماید تست نوار عصب و عضله یا تست الکترودیاگنوسیس  می باشد. در نوار عصب و عضله دو آزمون انجام می شود:  

  1. سرعت هدایت  عصب (NCV)
  2. الکترومیوگرافی (EMG)

نوار عصب و عضله در شناسایی بیماریهای زیر بکار می رود:

ü     سندرم تونل کارپ

ü     فشار بر روی عصب اولنار در محل عبور از پشت آرنج

ü     دیسک کمر

ü     دیسک گردن

ü     بی حسی و حس گزگز ومورمور شدن در اندامها

بطور كلي در هر بيمار با ضعف، درد، علايم درگيري عصبي نوار عصب و عضله ممكن است كمك كند.

سرعت هدایت عصبی یا NCV

معمولا به همراه الکترومیوگرافی، سنجش عملکرد طبیعی نورون ها مورد ارزیابی قرار می گیرد. در تست نوار عصب پزشک متخصص طب فيزيكي الکترودها را در مسیر عصب قرار می دهد. سرعت و انتقال سیگنال ها توسط الکترودهایی که بر روی پوست قرار گرفته اند  ضبط می شود. در اعصاب آسیب دیده سیگنالها در ناحیه آسيب آهسته و ضعیف بوده و سیگنالهای الکتریکی در اعصاب سالم، شكل و سرعت طبيعي دارند. با تحریک عصبی در نقاط مختلف پزشک متخصص طب فيزيكي که نوار عصب می گیرد می تواند محل ایجاد صدمه را تعیین نماید. از نوار عصب و عضله برای ارزیابی روند بهبود بیماری نیز می توان استفاده کرد. از نوار عصب و عضله برای شرایط مختلفی که باعث ایجاد فشار بر روی عصب می شود استفاده می شود. علی الخصوص در کمر درد، دست  درد، آرنج درد و درد مچ پا می توان از نوار عصب استفاده کرد.

 

الکترومیوگرافی

در این تست فعالیت الکتریکی عضلات ثبت می شود. از تست الکترومیوگرافی برای بدست آوردن اطلاعات بیشتر در مورد عملکرد اعصاب و عضلات در بدن استفاده می شود. شایان ذکر است عضلات سالم در حالت استراحت، از دیدگاه الکتریکی خاموش است. در طی گرفتن نوار عصب و عضله و نیز الکترومیوگرافی، سيم نازک و کوچکی در عضله قرار می گیرد تا فعالیت الکتریکی الکتریکی عضله ثبت شود. پس از آن پزشک متخصص طب فيزيكي که در حال گرفتن نوار عصب است از بیمار درخواست شل کردن عضله مورد نظر را می نماید. پس از آن نیز درخواست انقباض عضله می نماید. در حین این انقباضات و استراحت پزشک به سیگنالهای الکتریکی بدست آمده توجه نموده و به آنالیز این سیگنالها می پردازد.

الکترومایوگرافی (EMG) مطالعه عملکرد عضله از طریق تحلیل سیگنالهای الکتریکی تولید شده حین انقباضات عضلانی است. واحد عملکردی انقباض عضله یک واحد حرکتی نام دارد كه شامل عصب از نخاع و مجموعه شاخه هاي آن در عضله و فيبرهاي عضلاني آن است.  است که متشکل است از یک نورون حرکتی آلفا و تمام فیبرهایی که از آن منشعب می شوند. وقتی پتانسیل عمل  عصب حرکتی که فیبر را تغذیه می کند به آستانه دپلاریزاسیون برسد فیبر عضله منقبض می شود. دپلاریزاسیون باعث ایجاد میدان الکترومغناطیسی می شود و این پتانسیل به عنوان ولتاژ اندازه گرفته می شود. دپلاریزاسیون که در طول غشا عضله منتشر می شود یک پتانسیل عمل عضله است. پتانسیل عمل واحد حرکتی  مجموع پتانسیل عملهای منفرد تمامی فیبرهای یک واحد حرکتی است. بنابراین سیگنال EMG جمع جبری تمام پتانسیل عملهای واحدهای حرکتی موجود در ناحیه ای است که الکترود در آنجا قرار گرفته است. ناحیه قرار گرفتن الکترود معمولاً شامل بیش از یک واحد حرکتی است زیرا فیبرهای عضلانی واحدهای حرکتی مختلف در تمام طول عضله در ترکیب با هم قرار دارند. هر بخش از عضله می تواند حاوی فیبرهای متعلق به حدود ۲۰ تا ۵۰ واحد حرکتی باشد. یک واحد حرکتی مستقل می تواند دارای ۳ تا ۲۰۰۰ فیبر عضله باشد. عضلاتی که پنج حرکت را در کنترل دارند از تعداد فیبر عضلانی کمتری به ازای هر واحد حرکتی برخوردارند. (معمولاً کمتر از ۱۰ فیبر به ازای هر واحد حرکتی). در مقابل عضلاتی که محدوده وسیعی از حرکات را در کنترل دارند دارای ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ فیبر در هر واحد حرکتی می باشند. در خلال انقباضات عضلانی ترتیب خاصی وجود دارد به این صورت که واحدهای حرکتی با فیبر عضلانی کمتر در ابتدا و سپس واحدهای حرکتی دارای فیبرهای عضلانی بیشتر منقبض می شوند. تعداد واحدهای حرکتی در عضلات در بدن متغیر است.

دو نوع اصلی EMG داریم: بالینی (که گاهی مواقع EMG تشخیصی نامیده می شود) و Kinesiological EMG . الكتروميوگرافي تشخیصی که معمولاً به وسیله متخصص طب فیزیکی انجام می شود، مطالعه مشخصات پتانسیل عمل واحد حرکتی از نظر مدت و دامنه است و برای کمک به تشخیص آسیب شناسی اعصاب انجام می شود با این روش همچنین می توان دشارژهای خودبخودی عضله در حال استراحت را ارزیابی کرد و یا فعالیت یک واحد حرکتی منفرد را جدا نمود. Kinesiological EMG نوعی EMG است که با تحلیل حرکت مرتبط است. این نوع از EMG رابطه بین عملکرد عضله با حرکت بخشهای مختلف بدن را ارزیابی می کند و زمان بندی فعالیت عضله با حرکت را مورد بررسی قرار می دهد.